ΕΑΠ | ΔΕΟ 24 - Δημόσια Διοίκηση & Πολιτική

Η δημόσια διοίκηση, ως ο εκτελεστικός μηχανισμός του κράτους, απαιτείται να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις προκλήσεις που παρουσιάζονται σε πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό και τεχνολογικό επίπεδο. Εκτός των παραδοσιακών τρόπων διοίκησης, δημιουργούνται νέες μορφές οργάνωσης και νέα εργαλεία, ώστε η Διοίκηση να είναι σε θέση όχι μόνο να υλοποιεί, αλλά και να συμβάλλει στη διαμόρφωση των δημόσιων πολιτικών και την άσκηση της διακυβέρνησης. Στο πλαίσιο αυτό καλείται να λάβει υπόψη της τις θεσμικές και πολιτικές εξελίξεις που συντελούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σκοπός της Θεματικής Ενότητας είναι να:

  • εισαγάγει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες στις βασικές έννοιες και θεωρητικές προσεγγίσεις της δημόσιας διοίκησης, της δημόσιας πολιτικής και διακυβέρνησης, λαμβανομένων υπόψη και των σύγχρονων μεταρρυθμιστικών τάσεων
  • παρουσιάσει τα δομικά και λειτουργικά στοιχεία της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και του δημόσιου τομέα – ανεξάρτητες αρχές, τοπική αυτοδιοίκηση, δημόσιες επιχειρήσεις, εποπτευόμενοι φορείς
  • εξηγήσει την προβληματική γύρω από τις πολιτικές ιδιωτικοποίησης και την αυξανόμενη σημασία του ρυθμιστικού ρόλου του κράτους
  • εξοικειώσει τους/ις φοιτητές/ήτριες με τις διαδικασίες του δημόσιου προϋπολογισμού (κατάρτιση, ψήφιση, εκτέλεση, έλεγχος), που αποτελεί το χρηματοδοτικό μέσο με το οποίο το κράτος υλοποιεί τις δημόσιες πολιτικές του
  • αναλύσει την ιστορική εξέλιξη, τη δομή και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έτσι ώστε να γίνει κατανοητό πώς οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και πολιτικές επηρεάζουν τη διαμόρφωση και άσκηση της δημόσιας πολιτικής στη χώρα μας.

Ο στόχος του μαθήματος είναι οι φοιτητές/ήτριες να κατανοούν:

  • τις αλληλεπιδράσεις/διασυνδέσεις μεταξύ των βασικών θεωρητικών προσεγγίσεων και παραδειγμάτων δημόσιας διοίκησης και δημόσιας πολιτικής, όπως επίσης τις εφαρμογές τους σε διάφορες χώρες
  • τις κύριες λειτουργίες και τα δομικά χαρακτηριστικά του ελληνικού συστήματος δημόσιας διοίκησης και διακυβέρνησης γενικά, καθώς και τις θεμελιώδεις μεταρρυθμίσεις του
  • τη δημοσιονομική διοίκηση και πολιτική της Ελλάδας, ιδιαίτερα τον ρόλο και τη λειτουργία του προϋπολογισμού και των δημόσιων επιχειρήσεων και οργανισμών (ΔΕΚΟ), καθώς επίσης τις προκλήσεις της μεταρρύθμισής τους, με έμφαση στις διαδικασίες ρύθμισης, απορρύθμισης ή ιδιωτικοποίησης και τον ρυθμιστικό ρόλο του κράτους
  • την εξέλιξη του συστήματος διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως και τη δομή και λειτουργία των κυριότερων θεσμών της ΕΕ και τον ρόλο τους στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση της Θεματικής Ενότητας, οι φοιτητές/ήτριες θα έχουν αποκτήσει γνώσεις και δεξιότητες σε συνάφεια με τα γνωστικά αντικείμενα, όπως ακολούθως:

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του γνωστικού αντικειμένου: ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ της Θεματικής Ενότητας ΔΕΟ24, οι φοιτητές/ήτριες θα είναι σε θέση να:

  • Διακρίνουν τις βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις και παραδείγματα δημόσιας διοίκησης και δημόσιας πολιτικής, όπως επίσης τις αλληλεπιδράσεις/διασυνδέσεις μεταξύ τους.
  • Κατανοούν την εφαρμογή του Γραφειοκρατικού Μοντέλου και των άλλων θεωρητικών προσεγγίσεων, όπως το Νέο Δημόσιο Management, σε διάφορες χώρες.
  • Γνωρίζουν τα επιμέρους στάδια του κύκλου δημόσιας πολιτικής (Συγκρότηση Κυβερνητικής Ατζέντας – Διαμόρφωση Πολιτικής – Λήψη Αποφάσεων – Εφαρμογή – Αξιολόγηση) και να αποτιμούν τον τρόπο της κυβερνητικής και διοικητικής δράσης.
  • Αντιλαμβάνονται τους εξωγενείς παράγοντες των μεταρρυθμίσεων και να προσεγγίζουν κριτικά την εκμάθηση και τη μεταφορά πολιτικής.
  • Εντοπίζουν τους λόγους που δυσχεραίνουν την υλοποίηση των διοικητικών μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα.
  • Συνειδητοποιούν τη σημασία της καλής νομοθέτησης για την εφαρμογή των δημόσιων πολιτικών και συνολικά για την άσκηση της διακυβέρνησης.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του γνωστικού αντικειμένου: ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ της Θεματικής Ενότητας ΔΕΟ24, οι φοιτητές/ήτριες θα είναι σε θέση να:

  • Συλλαμβάνουν τη θεσμική συγκρότηση και τις κύριες λειτουργίες του ελληνικού συστήματος διακυβέρνησης γενικά, τις σχέσεις μεταξύ πολιτικής εξουσίας και δημόσιας διοίκησης, καθώς επίσης τις βασικότερες θεματικές που αφορούν σε θεμελιώδεις μεταρρυθμίσεις του.
  • Αναλύουν και να διαμορφώνουν άποψη περί της οργάνωσης του διοικητικού συστήματος της χώρας: Υπουργεία και Εποπτευόμενοι φορείς, Αποσυγκεντρωμένη Διοίκηση, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Ανεξάρτητες Αρχές.
  • Κατανοούν τη σημασία και τον ρόλο της δημοσιοϋπαλληλίας στην ελληνική Διοίκηση – τις κατηγορίες, το θεσμικό καθεστώς, τη σταδιοδρομία, την κινητικότητα και τα συστήματα πρόσληψης και προαγωγής των υπαλλήλων.
  • Συζητούν και να αξιολογούν τον ρόλο του διοικητικού μηχανισμού στην άσκηση της δημόσιας πολιτικής.
  • Αντιλαμβάνονται τη σημασία της λογοδοσίας, της εποπτείας, όπως και τις διαφορετικές μορφές ελέγχου (κοινοβουλευτικός – δικαστικός – διοικητικός) για την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης.
  • Προβληματίζονται και να ερμηνεύουν την απόκλιση που διαπιστώνεται συχνά μεταξύ ρυθμιστικού πλαισίου και διοικητικής πρακτικής.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του γνωστικού αντικειμένου: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ της Θεματικής Ενότητας ΔΕΟ24, οι φοιτητές/ήτριες θα είναι σε θέση να:

  • Κατανοούν την ιστορική/εξελικτική πορεία της διαδικασίας της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μετά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, καθώς και τις βασικές θεωρίες που έχουν αποπειραθεί να εξηγήσουν το φαινόμενο και να προβλέψουν τα επόμενα στάδια της διαδικασίας.
  • Αναγνωρίζουν τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να κατανοούν τον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού συστήματος και τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων στην ΕΕ, με έμφαση στη διάσταση/διάκριση μεταξύ υπερεθνικών και διακυβερνητικών χαρακτηριστικών του συστήματος διακυβέρνησης της Ένωσης.
  • Αναγνωρίζουν και να κατανοούν τη διάσταση μεταξύ ρυθμιστικών και αναδιανεμητικών κοινών πολιτικών της ΕΕ.
  • Γνωρίζουν όλες τις διαστάσεις της Ενιαίας Αγοράς, με έμφαση στο θεωρητικό υπόβαθρο της απορρύθμισης και της ρύθμισης («αρνητική» και «θετική» ολοκλήρωση), και να κατανοούν σε βάθος το εύρος και τη σημασία της πολιτικής ανταγωνισμού, ως της πιο σημαντικής κοινής ρυθμιστικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  • Γνωρίζουν και να κατανοούν σε βάθος τις διαστάσεις και τη σημασία της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ, ως μιας βασικής ρυθμιστικής πολιτικής στο πλαίσιο της «θετικής» ολοκλήρωσης.
  • Γνωρίζουν και να κατανοούν πλήρως όλες τις παραμέτρους της νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ), με ιδιαίτερη έμφαση στις μακροοικονομικές επιπτώσεις της μέσω των κριτηρίων σύγκλισης και του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ).
  • Γνωρίζουν και να κατανοούν τη σημασία του νέου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την κρίση του 2008-2009, με έμφαση στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, το Δημοσιονομικό Σύμφωνο και την ενίσχυση της κεντρικής εποπτείας των Εθνικών Προϋπολογισμών.
  • Γνωρίζουν και να κατανοούν τη σημασία της δημιουργίας του Ταμείου Ανάκαμψης (Next Generation EU) στο πλαίσιο της αντιμετώπισης των επιπτώσεων της πανδημίας, ως ένα πιθανόν πρώτο βήμα προς τη Δημοσιονομική Ένωση.
  • Γνωρίζουν και να κατανοούν τη σημασία της αναδιανομής και συνεπώς των δημόσιων δαπανών, τόσο σε θεωρητικό, όσο και σε εμπειρικό επίπεδο στο πλαίσιο της ΕΕ, με έμφαση στις ιδιαιτερότητες του προϋπολογισμού της ΕΕ, τις διαδικασίες κατάρτισής του και τα Πολυετή Δημοσιονομικά Πλαίσια.
  • Αναγνωρίζουν και να κατανοούν τη σημασία των βασικών κοινών πολιτικών αναδιανομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή της πολιτικής Συνοχής ή περιφερειακής πολιτικής της Ένωσης και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ).
  • Γνωρίζουν την ιστορική εξέλιξη της ΚΑΠ από τις δεκαετίες του 1950-1960 μέχρι τη σχετικά πρόσφατη μεταρρύθμισή της, και να κατανοούν τη σημασία της, ως πρώτης κοινής πολιτικής της ΕΕ, για τη διαδικασία ολοκλήρωσης.
  • Γνωρίζουν τα κύρια χαρακτηριστικά και την ιστορική εξέλιξη της περιφερειακής πολιτικής ή πολιτικής Συνοχής της ΕΕ, από τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα (ΜΟΠ) της δεκαετίας του 1980, στα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης (ΚΠΣ) (1989-2006), τα Εθνικά Στρατηγικά Πλαίσια Αναφοράς (ΕΣΠΑ) (2007- σήμερα), και τη Στρατηγική της Λισαβόνας του 2000, και να κατανοούν τη σημασία της για την άμβλυνση των διαπεριφερειακών ανισοτήτων και την επίτευξη κοινωνικοοικονομικής συνοχής στην ΕΕ.
  • Κατανοούν και να τεκμηριώνουν τη σημασία της πολιτικής Συνοχής ή διαρθρωτικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του γνωστικού αντικειμένου: ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ – Ο ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ της Θεματικής Ενότητας ΔΕΟ24, οι φοιτητές/ήτριες θα είναι σε θέση να:

  • Διαμορφώνουν άποψη για τις ευθύνες και τον ρόλο του δημόσιου τομέα στην οικονομία, να γνωρίζουν τις κύριες δραστηριότητες του κράτους και να αντιλαμβάνονται τους τρόπους, με τους οποίους δύναται αυτό να χρηματοδοτεί τις δαπάνες του.
  • Διακρίνουν τους λόγους, για τους οποίους οι αγορές αδυνατούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά, και να συνειδητοποιούν τον ρόλο του κράτους στις περιπτώσεις αποτυχιών της αγοράς.
  • Αναγνωρίζουν και να αναλύουν τα βασικότερα λειτουργικά προβλήματα των δημόσιων επιχειρήσεων και τις πολιτικές ρύθμισης των ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων πριν τις μεταρρυθμίσεις λόγω της κρίσης χρέους στην Ελλάδα, καθώς και να προσεγγίζουν κριτικά τις κυριότερες μεταρρυθμίσεις στον ελληνικό δημόσιο τομέα ως αποτέλεσμα των μνημονιακών δεσμεύσεων.
  • Έχουν γνώση των βασικών αρχών και λειτουργιών του προϋπολογισμού των δημόσιων φορέων στην Ελλάδα, πριν τις μεταρρυθμίσεις στη δημοσιονομική διαχείριση και ευθύνη, όπως και να συλλαμβάνουν πώς έχει επιτευχθεί στη συνέχεια ο εξορθολογισμός των διαδικασιών προϋπολογισμού στη χώρα.
  • Κατανοούν τις νέες προδιαγραφές δημοσιονομικής διαφάνειας και τις σχετικές θεσμικές εγγυήσεις στην Ελλάδα.
  • Εντοπίζουν τα σύγχρονα προβλήματα και τις αδυναμίες στο σύστημα διακυβέρνησης της ΟΝΕ, καθώς επίσης να ερμηνεύουν τις αλλαγές που είναι σε εξέλιξη στην αρχιτεκτονική της ΟΝΕ μετά την έκθεση των πέντε Προέδρων.
  • Αξιολογούν τον τρόπο λειτουργίας των σύγχρονων δημοσιονομικών κα χρηματοδοτικών εργαλείων στην Ευρωζώνη, να συζητούν και να αποτιμούν τα οφέλη του Δημοσιονομικού Μέσου Σύγκλισης, του Ταμείου Ανάκαμψης Next Generation EU, του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του αντίστοιχου Ελληνικού Εθνικού Σχεδίου, στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τις δημόσιες επενδύσεις στην Ευρωζώνη.
  • Δημόσια Πολιτική και Διακυβέρνηση
  • Το Ελληνικό Διοικητικό Σύστημα
  • Θεσμοί και Πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  • Δημοσιονομική Διαχείριση – Ο Δημόσιος Τομέας

Ακαδημαϊκό έτος 2026/27

Κατόπιν παραγγελίας

Εδώ μπορείτε να βρείτε απαντήσεις στο αναλυτικό ιστορικό των εργασιών της θεματικής ενότητας από το ακαδημαϊκό έτος 2018-19.